Το διδακτικό προσωπικό στα ΑΕΙ της Ελλάδας και της Ευρώπης
H Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (0,71%) ως προς το ποσοστό του διδακτικού προσωπικού τριτοβάθμιας εκπαίδευσης επί του οικονομικά ενεργού πληθυσμού στις ηλικίες 15-64 (0,46%)
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης, για το έτος 2023:
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 (Πίνακας 20), το σύνολο των διδασκόντων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ανερχόταν το 2022 σε 1.486.989. Η Γερμανία διέθετε τους περισσότερους διδάσκοντες, 484.301, το 32,6% του συνόλου.
Ακολουθεί η Ισπανία με 186.592 διδάσκοντες (12,6% του συνόλου) και έπονται η Γαλλία με 117.947 διδάσκοντες (7,9% του συνόλου), η Ιταλία με 104.575 (7%) και η Πολωνία με 98.060 διδάσκοντες (6,6% του συνόλου).
Στην Ελλάδα, οι διδάσκοντες ανέρχονταν σε 21.41940 (1,4% του συνόλου), αριθμός πολύ μικρότερος σε σχέση με χώρες παρόμοιου ή μικρότερου πληθυσμιακού μεγέθους, όπως η Αυστρία (64.979 διδάσκοντες, 4,4% του συνόλου), η Σουηδία (39.237 διδάσκοντες, 2,6% του συνόλου), η Πορτογαλία (38.667 διδάσκοντες, 2,6% του συνόλου) και το Βέλγιο (31.557 διδάσκοντες, 2,1% του συνόλου).
Σε ορισμένες χώρες, σημαντικός αριθμός διδασκόντων απασχολήθηκε στα προγράμματα βραχείας ή διετούς διάρκειας. Στην Ισπανία οι διδάσκοντες στα προγράμματα διετούς φοίτησης υπολογίζονται σε 44.332, στη Γαλλία σε 22.858, στην Αυστρία σε 8.485, στη Γερμανία σε 2.923 και στην Κύπρο σε 512.
Επιπλέον, η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (0,71%) ως προς το ποσοστό του διδακτικού προσωπικού τριτοβάθμιας εκπαίδευσης επί του οικονομικά ενεργού πληθυσμού στις ηλικίες 15-64 (0,46%).
Οι χώρες με την καλύτερη επίδοση ως προς το ποσοστό αυτό είναι η Αυστρία (1,42%), η Νορβηγία (1,39%), η Γερμανία (1,14%) και η Κροατία (1,05%).
Στον αντίποδα, οι χώρες με τη χαμηλότερη επίδοση είναι η Ρουμανία (0,32%), η Τσεχία (0,38%), η Γαλλία (0,39%), η Σερβία (0,41%), η Σλοβακία και η Ιταλία (0,43%).
Ως προς το ποσοστό του διδακτικού προσωπικού τριτοβάθμιας εκπαίδευσης επί του συνολικού πληθυσμού, η Ελλάδα υπολείπεται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου (0,21% έναντι 0,33%).
Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στη Νορβηγία (0,72%), την Αυστρία (0,71%), ενώ τα χαμηλότερα στη Ρουμανία (0,14%), τη Γαλλία (0,17%), και την Ιταλία (0,18%).
Συγκριτικά με το 2021, προκύπτει ότι στην ΕΕ27 το ποσοστό των διδασκόντων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση επί του οικονομικά ενεργού πληθυσμού (15-64) αυξήθηκε οριακά, ενώ στην Ελλάδα δεν παρατηρείται μεταβολή.
Οριακή αύξηση σημειώνεται στο ποσοστό επί του συνολικού πληθυσμού (από 0,2% το 2021 σε 0,21% το 2022) (Πίνακας 21).
Διάρθρωση διδακτικού προσωπικού στην Ευρώπη με βάση το φύλο
Αναφορικά με το φύλο, στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 2022, οι άνδρες διδάσκοντες υπερέχουν αριθμητικά των γυναικών κατά 167.451.42
Η Ελλάδα εμφανίζει το τέταρτο υψηλότερο ποσοστό ανδρών διδασκόντων (62,7%), αρκετά υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος υπολογίζεται στο 55,6% (Σχήμα 25).
Στις υπόλοιπες χώρες, στις οποίες τα ποσοστά των ανδρών ξεπερνούν το 60%, είναι το Λιχτενστάιν (73%), το Λουξεμβούργο (63,5%), η Ελβετία (62,8%), η Τσεχία (62%), η Ιταλία (61,1%) και η Μάλτα (61%). Στο σύνολο των ευρωπαϊκών χωρών, οι γυναίκες υπερτερούν αριθμητικά των ανδρών μόνο σε 9 χώρες, στο Βέλγιο (50,2%), τη Βόρεια Μακεδονία (50,4%), την Κροατία (50,8%), τη Βουλγαρία (51,9%), τη Ρουμανία (52,4%), τη Φινλανδία (52,8%), τη Λετονία (54,5%), τη Λιθουανία (57%) και την Αλβανία (59%).
Το Σχήμα 26 παρουσιάζει τη μεταβολή του ποσοστού γυναικών οι οποίες διδάσκουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση από το 2015 ως το 2022.
Τόσο στην ΕΕ27 όσο και στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί κατά 2,6% και κατά 4,1% αντίστοιχα.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, αλλά κινείται σταθερά προς τη σωστή κατεύθυνση για να καλύψει την απόσταση.
Διάρθρωση διδακτικού προσωπικού στην Ευρώπη με βάση την ηλικία
Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2022, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ελβετία είναι οι χώρες με τους περισσότερους διδάσκοντες ηλικίας άνω των 50 ετών (Πίνακας 22).
Στην Ελλάδα αποτελούν το 52,9% του συνόλου, στην Ιταλία το 51% και στην Ελβετία το 48,9%. Υψηλά ποσοστά στις ηλικίες άνω των 50 εμφανίζουν, επίσης, η Βουλγαρία (48,4%), και η Ισπανία (47,1%).
Σε πέντε χώρες (Λετονία 15,6%, Σλοβακία 11,9%, Βουλγαρία 11,6%, Εσθονία 11,5%, Πολωνία 10%) το ακαδημαϊκό προσωπικό άνω των 65 ετών ξεπερνά το 10% του συνόλου. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η γήρανση του ακαδημαϊκού προσωπικού συνοδεύεται και από αντίστοιχη μείωση στους διδάσκοντες κάτω των 35 ετών.
Η Ελλάδα (4,4%) μαζί με την Ιταλία (5,6%), την Ελβετία (8,8%), και την Τσεχία (0,6%) συγκαταλέγονται στις χώρες με τα χαμηλότερα ποσοστά στους διδάσκοντες ηλικίας κάτω των 35 ετών.
Το υψηλότερο ποσοστό στην εν λόγω κατηγορία συγκεντρώνει το Λιχτενστάιν (54%), το Λουξεμβούργο (52%) και ακολουθεί η Γερμανία (39,2%).
