Κάθε φορά που με ρωτάνε τι δουλειά κάνω, η απάντησή μου «Είμαι Business Analyst», δεν σταματάει τη συζήτηση. Συνήθως, ακολουθούν ερωτήσεις όπως: «Δηλαδή;», «Τι ακριβώς είναι αυτό;» ή «Εσύ δεν σπούδασες κάτι με υπολογιστές;». Αυτό το άρθρο είναι αφιερωμένο σε όσες και όσους θέλουν να μάθουν περισσότερα για το τι ακριβώς κάνει μία/ένας Business Analyst.

Ξεκινάμε, λοιπόν: η/ο Business Analyst (BA) είναι ένας κρίσιμος συνδετικός κρίκος σε κάθε επιχείρηση και συμβάλλει στην επίλυση σύνθετων προβλημάτων. Συγκεκριμένα, δεν βλέπει μόνο τη διαδικασία, αλλά και τις δυνατότητες. Έρχεται να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ του επιχειρησιακού οράματος και της πραγματικότητας προωθώντας την ουσιαστική αλλαγή.

Πρόκειται για την/τον επαγγελματία που γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ των επιχειρησιακών αναγκών και των τεχνολογικών λύσεων. Ο ρόλος τους είναι να αναλύουν τις ανάγκες ενός οργανισμού, να εντοπίζουν προβλήματα και ευκαιρίες και να σχεδιάζουν λύσεις που έχουν προστιθέμενη αξία για τον πελάτη. Στον ρόλο τους περιλαμβάνεται η καταγραφή και η ανάλυση απαιτήσεων, η συνεργασία με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, η μετάφραση των επιχειρησιακών απαιτήσεων σε τεχνικές απαιτήσεις. Είναι ένας συνδυασμός ανάλυσης, στρατηγικής και δημιουργικότητας που βοηθά τους οργανισμούς να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους με τον προσφορότερο για όλους τεχνικό τρόπο.

Για να το καταλάβουμε καλύτερα, πάμε να δούμε κάποια από τα καθήκοντα μιας/ενός business analyst:

• Υλοποίηση workshops με τα ενδιαφερόμενα μέρη για κατανόηση αναγκών.
• Καταγραφή και ανάλυση των επιχειρησιακών απαιτήσεων για τη δημιουργία ενός νέου λογισμικού.
• Συνεργασία με developers και testers για την ανάπτυξη λύσεων.
• Επιβεβαίωση ότι το τελικό προϊόν ικανοποιεί τις επιχειρησιακές απαιτήσεις του πελάτη. 

Επίσης, παραδείγματα συστημάτων που σχεδιάζουν οι business analyst είναι: 

• Σχεδίαση συστημάτων οργανισμών με στόχο την πλήρως ηλεκτρονική λειτουργία τους και τον ψηφιακό τους μετασχηματισμό. 
• Δημιουργία αυτοματισμών για τη μείωση του χρόνου διεκπεραίωσης συγκεκριμένων εργασιών.

Οι τομείς στους οποίους μπορεί να ειδικευτεί μία/ένας BA είναι πολλοί, όπως:

• Business Process Analyst: Εστιάζει στη βελτίωση επιχειρηματικών διαδικασιών.
• IT Business Analyst: Συνεργάζεται στενά με τις τεχνικές ομάδες για ανάπτυξη προϊόντων λογισμικού.
• Data Analyst: Αναλύει δεδομένα και προτείνει στρατηγικές.
• Functional Analyst: Καθορίζει πώς ένα σύστημα θα υποστηρίξει επιχειρηματικές λειτουργίες.

Να θυμάστε → Κάθε BA έχει διαφορετική εστίαση αλλά τον ίδιο στόχο: Να φέρει προστιθέμενη αξία σε κάθε οργανισμό!

«Και πώς ξεκινάς στο συγκεκριμένο χώρο, Ιωάννα;», θα με ρωτήσετε!

Για να ξεκινήσεις σαν BA ένα πτυχίο σε Business Management, Πληροφορική ή σχετικό τομέα σίγουρα θα σε βοηθήσει αλλά δεν είναι ο μόνος τρόπος. Η συμμετοχή σε έργα σε επίπεδο πρακτικής άσκησης, σε οποιονδήποτε ρόλο βοηθάει πολύ ώστε να κατανοήσεις τις ανάγκες του ρόλου. Υπάρχουν και διάφορες πιστοποιήσεις, όπως PMI-PBA (Project Management Institute – Professional in Business Analysis) και CBAP (Certified Business Analysis Professional), ωστόσο γνώμη μου είναι πως στην αρχή η επαγγελματική εμπειρία είναι σημαντικότερη. Πολύ βοηθητική είναι, επίσης, η επικοινωνία με εμπειρότερους BA, που μπορούν να σε βοηθήσουν στην αρχή και να σε εμπνεύσουν! 

Όσον αφορά στις δεξιότητες που απαιτούνται, καλό θα είναι να εστιάσετε στα παρακάτω:

Soft Skills:

• Επικοινωνία: Απαραίτητη για συνεργασία με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.
• Αναλυτική Σκέψη: Για την κατάτμηση του μεγάλου «προβλήματος» σε μικρότερα και την μελέτη καθενός από αυτά.
• Κριτική Σκέψη: Για την κατανόηση προβλημάτων και την ανάπτυξη λύσεων.
• Διαπραγμάτευση: Ιδιαίτερα χρήσιμο στις φάσεις καθορισμού απαιτήσεων.
• Οργάνωση: Διαχείριση πολλαπλών εργασιών και χρονοδιαγραμμάτων.
• Ενσυναίσθηση: Κατανόηση των αναγκών και της θέσης των χρηστών.

Technical Skills:

Τα technical skills διαφέρουν ανάλογα με τις ανάγκες του έργου. Κάποια γενικά είναι:

• Καταγραφή απαιτήσεων: Use cases, User stories, BPMN (Business Process Model and Notation).
• Εργαλεία Διαχείρισης Έργων: Jira, MS Project.
• Γνώση Μεθοδολογιών: Agile, Scrum, Waterfall.

Τώρα, αναφορικά με τα εργαλεία που χρησιμοποιεί μία/ένας BA, είναι συνήθως τα εξής:

• Καταγραφή απαιτήσεων: Visio, Confluence, Jira.
• Μελέτη Δεδομένων: Excel, SQL.
• Collaboration: Slack, Microsoft Teams.
• Prototyping/UX: Figma, Balsamiq.

Μια τυπική μου μέρα στη δουλειά!

Μια μέρα μιας/ενός BA δεν είναι ποτέ βαρετή! Είσαι «σε δράση» από την αρχή ως το τέλος και μετακινείσαι μεταξύ συναντήσεων και σχεδίασης λύσεων. Συνήθως ξεκινάει με συμμετοχή σε daily stand-ups για την επικοινωνία και τον συγχρονισμό με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας. Στη συνέχεια, οι εργασίες μπορεί να περιλαμβάνουν συναντήσεις με stakeholders για ανάλυση απαιτήσεων ή επίδειξη λύσεων (demos), καταγραφή και μελέτη των επιχειρησιακών απαιτήσεων, σχεδίαση της λύσης, δημιουργία user stories ή use cases, καθώς και επικοινωνία με τους developers και τους testers για την ανάπτυξη του λογισμικού και την επίλυση προβλημάτων.

Αν σκέφτεσαι να χτίσεις μια καριέρα ως ΒΑ, η συμβουλή μου είναι η εξής:

Δεν χρειάζεται να ξέρεις τα πάντα, αρκεί να έχεις την περιέργεια να μάθεις! Αν το δυνατό σου σημείο είναι η επικοινωνία και η αναλυτική σκέψη και ενθουσιάζεσαι με τις τεχνικές προκλήσεις, αυτός ο κλάδος είναι για εσένα. Εστίασε στη συνεχή μάθηση, εμπλέξου σε έργα με οποιοδήποτε ρόλο για να δεις πώς υλοποιούνται, καλλιέργησε τα soft skills σου- ειδικά την επικοινωνία και την επίλυση προβλημάτων- και ένα λαμπρό μέλλον σε περιμένει στο Business Analysis. 

Ιωάννα Μπιλιλή, weLEADER και Principal Business Consultant στην UniSystems 

Με ισχυρό υπόβαθρο στην τεχνολογία και τη συμβουλευτική επιχειρήσεων η Ιωάννα Μπιλιλή είναι μια έμπειρη επαγγελματίας που ξεκίνησε την καριέρα της ως προγραμματίστρια και σήμερα κατέχει τη θέση της Principal Business Consultant. Είναι κάτοχος πτυχίου (BSc) και μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών (MSc) στην Τεχνολογία Υπολογιστικών Συστημάτων από το Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, αποδεικνύοντας την υψηλή τεχνική της κατάρτιση και την ακαδημαϊκή της αριστεία. Από το 2013 εργάζεται στη Uni Systems,  μια από τις μεγαλύτερες και πιο καταξιωμένες εταιρείες τεχνολογίας στην Ελλάδα, με παρουσία σε όλη την Ευρώπη. Η Εταιρεία ειδικεύεται στο σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την υλοποίηση ολοκληρωμένων λύσεων πληροφορικής για επιχειρήσεις και οργανισμούς, υποστηρίζοντας τις ανάγκες τους σε έργα ψηφιακού μετασχηματισμού και τεχνολογικής αναβάθμισης.