Πανελλήνιες
Με ποια κριτήρια επιλέγω σχολές για το Μηχανογραφικό μου;
Για τον κάθε μαθητή το ταξίδι ήταν μακρύ και απαιτητικό, γεμάτο με άγχος, πίεση αλλά και στιγμές προσωπικής υπέρβασης. Οι πανελλήνιες είναι μια περίοδος έντονων συναισθημάτων, όχι μόνο για τους υποψηφίους, αλλά και για τις οικογένειες και τους εκπαιδευτικούς που τους στήριξαν.
Το επόμενο βήμα που ανοίγεται μπροστά αφορά μια ακόμη σημαντική απόφαση: τη συμπλήρωση του Μηχανογραφικού Δελτίου. Πρόκειται για μια διαδικασία που μπορεί να καθορίσει, ως ένα βαθμό, την ακαδημαϊκή και επαγγελματική πορεία των μαθητών και γι’ αυτό χρειάζεται σκέψη και σωστή καθοδήγηση.
Με ποια κριτήρια όμως πρέπει ένας μαθητής να συμπληρώσει το Μηχανογραφικό του δελτίο; Πριν μιλήσουμε για τα σωστά κριτήρια επιλογής, ας δούμε μερικά από τα πιο συνηθισμένα λάθη:
1. Οι βάσεις προηγούμενων ετών:
Μην φτιάξεις το Μηχανογραφικό σου με βάση τις περσινές βάσεις εισαγωγής. Οι βάσεις διαμορφώνονται κάθε χρόνο διαφορετικά, ανάλογα με τη ζήτηση και τις επιλογές των φετινών υποψηφίων. Είναι μια μεταβλητή που δεν μπορείς να ελέγξεις καθόλου, άρα δεν πρέπει να αποτελεί το κύριο σου κριτήριο όταν επιλέγεις τις σχολές.
2. Οι απόψεις των άλλων:
Γνώμες από φίλους, συγγενείς ή ακόμα και γνωστούς, βασίζονται στις δικές τους εμπειρίες και αντιλήψεις και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ταιριάζουν σε σένα. Ειδικά όταν η επιλογή μιας σχολής γίνεται με γνώμονα το «πού θα πάει ο κολλητός» ή «πού θα είναι η παρέα», τότε η απόφαση γίνεται καθαρά συγκυριακή και όχι ουσιαστική.
3. Το “τι θα πει ο κόσμος”:
Η κοινωνική αποδοχή ή το “κύρος” μιας σχολής δεν είναι το ίδιο σημαντικά για όλους. Αν μια σχολή δεν σε εκφράζει, δεν σε ενθουσιάζει ή δεν ευθυγραμμίζεται με τις ικανότητες και τα ενδιαφέροντά σου, τότε ίσως απλώς δεν είναι για σένα, ακόμα κι αν φαίνεται “καλή επιλογή στα χαρτιά”. Σκέψου πολύ προσεκτικά, πριν τοποθετήσεις τις σχολές μέσα στο Μηχανογραφικό, αν πρόκειται για προσωπικές σου αποφάσεις ή καθοδηγούμενες επιλογές από άλλους.
Επομένως, πρέπει να καταστεί σαφές ότι θα υπάρχουν πολλές «φωνές» για να αποπροσανατολίσουν τον κάθε μαθητή από τον στόχο του, για αυτό το λόγο παρατίθενται παρακάτω ορισμένα βασικά κριτήρια που πρέπει να σκεφτεί ο μαθητής πολύ προσεκτικά πριν προχωρήσει στην δημιουργία του Μηχανογραφικού Δελτίου.
Πριν δηλώσετε οτιδήποτε στο μηχανογραφικό σας, κάντε μια προσεκτική μελέτη των τμημάτων στα οποία έχετε πρόσβαση στο πεδίο/τομέα σας:
Εξετάστε προσεκτικά ΌΛΑ τα τμήματα τα οποία εκ των πραγμάτων μπορείτε να δηλώσετε (και δεν σας περιορίζει η ελάχιστη βάση εισαγωγής). Πολλοί μαθητές έχουν χάσει «καλές ευκαιρίες» αγνοώντας πως σε μια επιλογή που προσπέρασαν, θα μπορούσαν να βρουν τον κλάδο που τους ενδιαφέρει. Για παράδειγμα, επαγγελματικά δικαιώματα φιλολόγου μπορώ να αποκτήσω και από ένα τμήμα Φιλολογίας αλλά και από ένα τμήμα Φιλοσοφίας! Από το τμήμα των Ναυπηγών Μηχανικών μπορώ να ασχοληθώ με τη Ναυπηγική και τη Ναυτιλία αλλά, παράλληλα, συνεχίζω να έχω επακριβώς τα ίδια επαγγελματικά δικαιώματα όπως και κάθε άλλος απόφοιτος μηχανολόγος πολυτεχνικού τμήματος! Αυτές είναι 2 από τις εκατοντάδες πληροφορίες που μπορούν να με οδηγήσουν σε έξυπνες αποφάσεις!
Προσπαθήστε να ιεραρχήσετε τι είναι σημαντικό για εσάς και να συνδυάσετε παραμέτρους:
Θα ακούσετε πολλούς να αναφέρουν γενικά και αόριστα «κάνε αυτό που αγαπάς» ή «κάνε αυτό που σου αρέσει». Άλλοι να λένε «δεν επιλέγεις επάγγελμα, επιλέγεις σπουδές» και όμως η αλήθεια είναι πως κατά τη συμπλήρωση του μηχανογραφικου δεν αρκούν τα ευχολόγια ή αοριστολογίες. Μπορεί να αγαπάς, για παράδειγμα, εξίσου την επιστήμη της Θεολογίας και την Επιστήμη της Φιλολογίας αλλά θα πρέπει να συνυπολογίσεις και ποια από τις δυο έχει καλύτερη απασχολησιμότητα. Το να επιλέξεις μια επιστήμη που θα έχει ελάχιστες θέσεις εργασίας δυσχεραίνει πολύ τη διαδρομή σου… Από την άλλη, να επιλέξεις την Ιατρική αλλά να πιστεύεις πως δε θα γίνεις γιατρός αλλά κάτι άλλο πολύ μακριά από τα συναφή επαγγέλματα και τις συνδεόμενες ειδικότητες, σίγουρα αυτό δεν είναι μια αντιπροσωπευτική προοπτική της σχολής σου. Δεν κάνουμε από παντού τα πάντα ούτε επιλέγουμε σπουδές δίχως να ονειρευόμαστε ή να στοχεύουμε και σε κάποιο κλάδο! Εξάλλου, είναι αυτονόητο πως ο σχεδιασμός της σταδιοδρομίας μας συνδυάζει σπουδές και επάγγελμα.. Στόχος είναι να ανακαλύψεις τι θέλεις, να γνωρίζεις επακριβώς τις δυνατότητες που σου ανοίγονται και να πληροφορηθείς από ειδικούς επιστήμονες , π.χ. τον Σύμβουλο Σταδιοδρομίας της περιοχής σου, πως μπορείς μελλοντικά να κινηθείς διεπιστημονικά ώστε να σχεδιάσεις μια διαφοροποιημένη σταδιοδρομία, μια πορεία που και θα ταιριάζει με εσένα και θα σε βοηθήσει να ξεχωρίσεις.
Σχεδιάστε τη σταδιοδρομία σας κοιτώντας μπροστά και κάντε επιλογές με βάση το τι έρχεται όχι μόνο το τι βλέπετε:
Σαφώς και δεν μπορούμε να προβλέψουμε με ασφάλεια επακριβώς τι θα γίνει στην αγορά εργασίας τα επόμενα 10-20 χρόνια, Ωστόσο, έμπειροι ερευνητές και φορείς είμαστε σε θέση να διαγνώσουμε τάσεις σε πολλούς κλάδους, να εντοπίσουμε καινοτόμες εξειδικεύσεις και να τις παρουσιάσουμε στους μαθητές και στους γονείς. Από την άλλη, οι μαθητές πρέπει να λάβουν υπόψη τους και το τι αναμένουμε στο μέλλον και ποια πεδία δείχνουν να προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες στην επιστήμη και στην αγορά εργασίας. Απευθύνονται στην αγορά εργασίας του 2030-2035 σε γενικές γραμμές και επακόλουθα κοιτάζουν προς το μέλλον και όχι στο παρόν! Έτσι, θα μπορώ να αντιληφθώ πως επιλέγοντας ένα πρόγραμμα σπουδών όπως π.χ. το τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, το επέλεξα μεν γιατί μου ταιριάζει αλλά και γιατί θα μου δώσει σημαντικές γνώσεις να ασχοληθώ και με ένα δυναμικό πεδίο όπως η τρισδιάστατη πραγματικότητα ή η τεχνητή νοημοσύνη κ.λ.π. Στόχος είναι να ανακαλύψουμε από τους τομείς και τα πεδία που μας αρέσουν, ποια δείχνουν να μας προσφέρουν και ένα ευοίωνο μέλλον!
Τα προσωπικά σου “θέλω” και τα ενδιαφέροντά σου:
Θα χρειαστεί να βάλεις στην πρώτη γραμμή τα δικά σου προσωπικά “θέλω”. Σκέψου ποιες δραστηριότητες σου προκαλούν χαρά και ποιες στιγμές σου μένουν αξέχαστες επειδή ένιωσες δημιουργικός και γεμάτος. Ποια μαθήματα ή επιστημονικά αντικείμενα σε κάνουν να ξεχνάς την ώρα όταν τα μελετάς; Με λίγα λόγια θα χρειαστεί να αναστοχαστείς πάνω στις δραστηριότητες εκείνες που σταματάς να σκέφτεται το ρολόι σου, και ο χρόνος γίνεται σύμμαχος σου στην αναζήτηση του νοήματος, της χαράς και της αυθεντικής σου έκφρασης. Εκεί, όπου δεν προσπαθείς να αποδείξεις κάτι, αλλά απλώς είσαι, δημιουργείς, μαθαίνεις, εξελίσσεσαι. Σε αυτές τις στιγμές βρίσκεται το κλειδί για τις επιλογές που θα σε οδηγήσουν σε μια πορεία ζωής που να σε εκφράζει ουσιαστικά.
Η λήψη απόφασης για την επιλογή σπουδών δεν είναι απλώς μια “λογική απόφαση”, είναι μια βαθιά συναισθηματική διαδικασία και κρίνεται σκόπιμο να ακούσεις τις πιο ενδόμυχες επιθυμίες σου.
Οι ικανότητες και δεξιότητες που έχεις καλλιεργήσει:
Ο καθένας από εμάς έχει διαφορετικά δυνατά σημεία. Θα χρειαστεί να σκεφτείς τις ικανότητες και δεξιότητες που έχεις καλλιεργήσει μέσα στα χρόνια, από το σχολικό περιβάλλον, τις αθλητικές / καλλιτεχνικές δραστηριότητες που έχεις εμπλακεί, τον εθελοντισμό που έχεις προσφέρει, κλπ. Το κάθε άτομο διαθέτει σε διαφορετικό επίπεδο την κάθε ικανότητα, επομένως, είναι σημαντικό να γνωρίζεις ποια είναι τα δυνατά σου σημεία και ποιες οι αδυναμίες σου και να επιλέξεις να σπουδάσεις ένα αντικείμενο που κατέχεις σε ένα ικανοποιητικό βαθμό τις ικανότητες που απαιτούνται.
Για παράδειγμα αν διαθέτεις μηχανική αντίληψη και ικανότητα στον σχεδιασμό, μπορεί να σε ενδιαφέρουν οι σπουδές μηχανικού. Αν ξεχωρίζεις σε γλωσσική έκφραση και ανάλυση, ίσως να σου ταιριάζουν οι νομικές ή κοινωνικές επιστήμες. Αν έχεις αναλυτική σκέψη και αριθμητική ικανότητα, οι θετικές ή οικονομικές σχολές είναι πιθανώς στον δρόμο σου. Η αυτογνωσία αποτελεί βασικό εργαλείο για μια σωστή επιλογή σπουδών.
Είναι λοιπόν ουσιώδες τα άτοµα να γνωρίζουν ποιες ικανότητες αποτελούν τα δυνατά τους σημεία και ποιες τα λιγότερο δυνατά, προτού καταλήξουν σε εκπαιδευτικές επιλογές, καθώς έτσι αυξάνονται οι πιθανότητες απόδοσης και επαγγελματικής τους ικανοποίησης. Όσο πιο επιτυχημένοι είναι στην εργασία τους, τόσο πιο ικανοποιημένοι αισθάνονται.
Η επαγγελματική προοπτική που σε εμπνέει:
Ίσως ήδη έχεις φανταστεί τον εαυτό σου σε ένα συγκεκριμένο επαγγελματικό ρόλο και αυτό είναι εξαιρετικά χρήσιμο. Πολλά παιδιά οραματίζονται τους εαυτούς τους μέσα σε μια εργασιακή καθημερινότητα και κάνουν τα πάντα για να φτάσουν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα εκεί. Ο οραματισμός βοηθά να χαράξεις κατευθύνσεις, αρκεί να συνοδεύεται και από σωστή πληροφόρηση. Ωστόσο, θυμήσου ότι μία σχολή δεν σημαίνει μόνο ένα επάγγελμα.
Για παράδειγμα ένας απόφοιτος Νομικής δεν είναι μόνο “δικηγόρος”, όπως και ένας πτυχιούχος Ψυχολογίας δεν καταλήγει απαραίτητα “ψυχολόγος με γραφείο”. Πολλές σχολές προσφέρουν πολλαπλές επαγγελματικές διαδρομές, κάποιες εκ των οποίων δεν είναι ευρέως γνωστές. Ειδικά, για τα λιγότερο δημοφιλή τμήματα, οι επαγγελματικές διαδρομές που προσφέρουν είναι άγνωστες στους περισσότερους υποψήφιους.
Είναι λοιπόν ουσιώδες τα άτομα να γνωρίζουν ποιες ικανότητες αποτελούν τα δυνατά τους σημεία και ποιες τα λιγότερο δυνατά, προτού καταλήξουν σε εκπαιδευτικές επιλογές, καθώς έτσι αυξάνονται οι πιθανότητες απόδοσης και επαγγελματικής τους ικανοποίησης, καθώς όσο πιο επιτυχημένοι είναι στην εργασία τους, τόσο πιο ικανοποιημένοι αισθάνονται.
Η έγκυρη και εξατομικευμένη πληροφόρηση είναι το ισχυρότερο όπλο σου. Πολλά τμήματα προσφέρουν επαγγελματικά δικαιώματα και ευκαιρίες που δεν είναι προφανείς. Μια συζήτηση με έναν Σύμβουλο Σταδιοδρομίας μπορεί να φωτίσει δρόμους που δεν γνώριζες καν ότι υπάρχουν.
Μην αφήσεις την συμπλήρωση του Μηχανογραφικού Δελτίου στη τύχη, ούτε σε «εύκολες λύσεις». Επένδυσε χρόνο για να ανακαλύψεις ποιος είσαι, τι μπορείς να προσφέρεις και πού πραγματικά θέλεις να πας. Το Μηχανογραφικό δεν είναι απλώς μια τυπική διαδικασία μετά τις πανελλήνιες, είναι ένα ουσιαστικό βήμα προς το εκπαιδευτικό σου μέλλον. Με οδηγό την αυτογνωσία, τα ενδιαφέροντά σου και τη σωστή καθοδήγηση, θα χτίσεις τη βάση για μια διαδρομή με νόημα και προοπτική.
Σίγουρα, το να συμπληρώσεις το μηχανογραφικό σου και να σχεδιάσεις από την ηλικία των 17-18 τα πρώτα σου βήματα δεν είναι και η ευκολότερη απόφαση. Εξάλλου δεν είναι και η τελική απόφαση! Σε αυτήν τη φάση, ο σκοπός είναι να «εξαργυρώσεις» με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την προσπάθεια και τα μόρια σου και να βάλεις γερά θεμέλια για επόμενα σου βήματα. Πριν χρόνια, αυτήν την απόφαση έπρεπε να τη λάβεις μόνος σου δίχως ουσιαστική βοήθεια. Στις μέρες μας, εξειδικευμένοι επιστήμονες διαθέτουν τόσο την σχετική εμπειρία και τεχνογνωσία όσο και τα απαραίτητα εργαλεία να βοηθήσουν κάθε νέο άνθρωπο να φτάσει ένα βήμα πιο κοντά στα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά του όνειρα και αυτό από μόνο του διευκολύνει σημαντικά τη συμπλήρωση του μηχανογραφικού.
Και να θυμάσαι, ακόμα και αν δεν πετύχεις στη σχολή που επιθυμείς, δεν καθορίζεται από αυτό η αξία σου ούτε το μέλλον σου. Οι δρόμοι είναι πολλοί και διαφορετικοί, και συχνά οι πιο ενδιαφέρουσες διαδρομές ξεκινούν από μια «αποτυχία». Μάθε από κάθε εμπειρία, μείνε ανοιχτός-ή στις ευκαιρίες και πίστεψε ότι μπορείς να δημιουργήσεις το δικό σου μονοπάτι με επιμονή, πάθος και συνέπεια.